Vì Sao Nấm Rơm Được Mệnh Danh Là “Thịt Thực Vật”?

Một loại nấm có hàm lượng protein cao gấp 4 lần lúa mì, vitamin C gấp 4 lần quả cam, và còn chứa hợp chất được chứng minh có khả năng ức chế tế bào ung thư lên tới 97% - đó chính là nấm Rơm. 

Nấm Rơm có hương vị thơm ngon, thịt nấm mềm mịn, giòn và dai, thích hợp để xào hoặc nấu canh. Nấm Rơm khô có hương thơm đậm đà, được xem là món ăn ngon và là thực phẩm quý trong các bữa tiệc.

Tác giả: Nguyễn Kim Tiến - Chuyên gia Công nghệ sinh học. Cố vấn nội dung tại Làng nấm Bốn Mùa".

Nấm Rơm giúp bảo vệ sức khoẻ như thế nào?

Ngoài hương vị đặc trưng, nấm Rơm còn có giá trị dinh dưỡng tốt với hàm lượng protein cao, hàm lượng chất béo thấp, chứa đầy đủ các axit amin thiết yếu và giàu nhiều loại vitamin.

Đồng thời, nấm Rơm còn có một số tác dụng bảo vệ sức khỏe. Theo y học cổ truyền Trung Hoa, nấm Rơm có vị ngọt, tính mát, không độc, có tác dụng bổ tỳ, ích khí và thanh nhiệt giải thử.

Nấm Rơm có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe.

Ngoài ra, nấm Rơm còn có tác dụng hỗ trợ hạ huyết áp, tăng cường sức đề kháng của cơ thể và thúc đẩy quá trình lành vết thương. Y học hiện đại cũng cho rằng, nấm Rơm có tác dụng tăng cường thể lực, giúp xương chắc khỏe, kích thích mọc tóc, hỗ trợ sự phát triển của trẻ em, bảo vệ gan, tăng cường chức năng dạ dày và giải độc.

Đọc thêm: Nguồn gốc của nấm Rơm và lịch sử hơn 300 năm phát triển.

Bên cạnh đó, nấm Rơm còn chứa hàm lượng tương đối cao các hợp chất polysaccharide, có khả năng nâng cao chức năng miễn dịch của cơ thể. Vì vậy, nấm Rơm là một loại thực phẩm kiêm dược liệu có lợi cho sức khỏe. Thường xuyên sử dụng nấm Rơm có thể giúp tăng cường thể chất.

Vì sao nấm Rơm được gọi là “ thịt thực vật”?

Với hàm lượng protein cao, chất béo an toàn, vitamin và khoáng chất đa dạng, nấm Rơm phù hợp với hầu hết mọi đối tượng, từ người muốn xây dựng chế độ ăn giàu đạm thực vật, người quan tâm đến sức khỏe tim mạch, cho đến người cần tăng cường đề kháng. Vì vậy các nhà dinh dưỡng học đánh giá, nấm Rơm là “thịt thực vật”.

1. Nguồn Protein cao gấp 4 lần ngũ cốc

Hàm lượng protein trong nấm Rơm khô cao gấp 2-4 lần so với các loại ngũ cốc. Chẳng hạn, hàm lượng protein của gạo là 7,3%, lúa mì là 12,7%, trong khi nấm Rơm khô đạt tới 26%.

Mặc dù đậu tương có hàm lượng protein cao tới 39,1%, nhưng tỷ lệ sử dụng protein chỉ đạt 43%, trong khi tỷ lệ sử dụng protein của nấm Rơm lên tới 75%.

Nấm Rơm là thực phẩm chứa nhiều protein

Hàm lượng protein trong nấm Rơm tươi đạt khoảng 2,66%-5,05%. So với các loại rau thông thường, hàm lượng protein của nấm Rơm cao gấp 2 lần măng tây và khoai tây, gấp 4 lần cà chua và cà rốt, gấp 6 lần cam quýt.

Vì vậy, nấm Rơm được quốc tế công nhận là một nguồn protein chất lượng cao và còn được mệnh danh là “thịt trong các thực phẩm có nguồn gốc thực vật”.

Đọc thêm: Kỹ thuật kiểm tra meo nấm Rơm đạt chuẩn chất lượng.

So với rau xanh, thịt, trứng và sữa ở cùng trạng thái tươi, hàm lượng protein của nấm Rơm tươi không chỉ cao hơn nhiều so với rau bina, khoai tây và cà chua mà còn cao hơn cả sữa. 

Mặc dù không bằng thịt và trứng, nhưng nấm Rơm lại có hàm lượng chất béo và giá trị năng lượng thấp hơn nhiều.

2. Đầy đủ 18 loại axit amin

Nấm Rơm chứa 18 loại axit amin, trong đó có đầy đủ 8 axit amin thiết yếu đối với cơ thể người (Bảng 1).

Bảng 1: Thành phần và hàm lượng axit amin trong nấm rơm

"Chỉ số axit amin thiết yếu được xác định bằng cách: lấy hàm lượng 3 axit amin thiết yếu trong trứng gà làm tiêu chuẩn đối chiếu, sau đó so sánh với hàm lượng 3 axit amin tương ứng trong thực phẩm cần đánh giá để tính tỷ lệ so với tiêu chuẩn. Tỷ lệ này được dùng làm chỉ tiêu đánh giá giá trị dinh dưỡng của thực phẩm."

Dưới đây là Bảng chỉ số axit amin thiết yếu của nấm Rơm và một số loại nấm ăn thông dụng (Bảng 2), trong đó, chỉ số axit amin thiết yếu của nấm Rơm là cao nhất.

"Chỉ số dinh dưỡng là tích số giữa chỉ số axit amin thiết yếu và hàm lượng protein (tính theo tỷ lệ phần trăm), được dùng để đánh giá giá trị dinh dưỡng của protein trong thực phẩm."

Dưới đây là Bảng tổng hợp chỉ số dinh dưỡng của nấm Rơm và một số loại nấm ăn thông dụng (Bảng 3), trong đó, chỉ số dinh dưỡng của nấm Rơm là cao nhất.

"Giá trị sinh học của protein trong các loại thực phẩm thông thường dao động từ 45–95, ví dụ: trứng gà là 94, sữa bò 85, tôm 77, cá trắng 76, đậu tương 64, lúa mì 67 và ngô 60."

Dưới đây là Bảng tổng hợp giá trị sinh học của protein trong nấm Rơm với một số loại nấm ăn thông dụng (Bảng 4). Trong đó, giá trị sinh học của protein trong nấm Rơm là cao nhất.

Đọc thêm: Trồng nấm Rơm 2026 - Quy trình ủ rơm 14 ngày chuẩn kỹ thuật.

3. Nguồn chất béo lý tưởng

Khác với nỗi lo thường gặp khi nạp chất béo, nấm Rơm mang đến một cấu trúc lipid gần như lý tưởng cho sức khỏe tim mạch.

Các loại chất béo tự nhiên có trong nấm Rơm khá đầy đủ, bao gồm axit béo tự do, monoacylglycerol (monoglycerid), diacylglycerol (diglycerid), triacylglycerol (triglycerid), sterol, este sterol và phospholipid.

Tổng hàm lượng lipid trong nấm Rơm khô khoảng 2,4%, trong đó lipid không bão hòa chiếm khoảng 70% tổng lượng lipid.

Sử dụng nấm Rơm rất tốt cho tim mạch

Các chất béo có trong quả thể nấm Rơm chủ yếu là phosphatidylcholine (lecithin) và phosphatidylinositol, đều là những phospholipid có hoạt tính sinh lý quan trọng.

Nấm Rơm- thực phẩm tự nhiên chứa vitamin dồi dào

Nấm Rơm rất giàu vitamin, bao gồm vitamin B₁ (thiamin), vitamin B₂ (riboflavin), niacin, biotin, vitamin C (axit ascorbic) và vitamin D. Vì vậy, việc thường xuyên bổ sung nấm Rơm vào khẩu phần ăn hằng ngày rất có lợi cho sức khỏe.

1. Vitamin B1 – “lá chắn” cho hệ thần kinh

Nấm Rơm chứa hàm lượng vitamin B1 khá cao, đạt 0,35 mg/g chất khô. Chỉ cần 200g nấm Rơm tươi là đủ đáp ứng nhu cầu vitamin B1 trong một ngày - loại vitamin có vai trò bảo vệ hệ thần kinh và hỗ trợ chuyển hóa đường, mà khi thiếu hụt kéo dài có thể dẫn đến suy giảm chức năng tim.

2. Vitamin C – gấp 4 lần quả cam

Nấm Rơm chứa hàm lượng vitamin C rất cao, 100g nấm Rơm tươi chứa 206mg vitamin C, cao gấp 4 lần so với quả cam. 

Ngoài vai trò tăng cường miễn dịch và làm lành vết thương, vitamin C trong nấm Rơm còn có khả năng kết hợp với các kim loại độc như chì, asen để tạo thành hợp chất ít độc hơn và đào thải qua nước tiểu, một cơ chế giải độc tự nhiên đáng chú ý.

3. Vitamin D – nấm Rơm dẫn đầu

Trong tự nhiên, vitamin D hầu như không có trong cá, gia cầm, gia súc, thịt, trứng, ngũ cốc hay rau quả, trong khi đó nhiều loài nấm ăn lại chứa vitamin D với hàm lượng khác nhau, trong đó nấm Rơm có hàm lượng cao nhất. 

Nấm Rơm khô chứa hàm lượng rất cao tiền vitamin D₂ (ergosterol), chiếm 0,47% khối lượng chất khô, cao hơn nấm hương (0,27%), nấm mỡ (0,23%) và nấm tuyết (0,01%). Ngoài ra, nấm rơm còn chứa provitamin D₂ với hàm lượng 0,05% và γ-ergosterol chiếm 0,35%. 

Nấm Rơm: Nguồn cấp Muối khoáng và Selen tuyệt vời

Nấm Rơm là một nguồn cung cấp muối khoáng khá tốt. Hàm lượng muối khoáng (tro) chiếm khoảng 8,8% khối lượng chất khô, cao hơn cả nhiều loại rau và quả. Đặc biệt, nấm Rơm rất giàu kali, phospho, đồng và sắt, 

Chỉ cần tiêu thụ khoảng 200g nấm Rơm là có thể đáp ứng nhu cầu đồng hằng ngày của một người trưởng thành. Ngoài ra, nấm Rơm còn giàu các nguyên tố kim loại khác cần thiết cho hoạt động của enzym như mangan, molypden và kẽm.

Nấm Rơm cung cấp muối và selen rất tốt cho sức khỏe

Đáng chú ý nhất là nguyên tố vi lượng selen, được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công nhận là thiết yếu cho sự sống từ năm 1973. Hàm lượng selen trong nấm Rơm trồng theo phương pháp thông thường khoảng 0,069 mg/kg chất khô. 

Từ một loại nấm tưởng chừng bình dị, nấm Rơm thực chất là "thịt thực vật" với lượng protein chất lượng cao, vitamin D hiếm có ở thực vật, và những hợp chất sinh học đang được khoa học hiện đại từng bước giải mã tiềm năng hỗ trợ sức khỏe.

Nếu bạn đang tìm một nguồn đạm thực vật lành mạnh, bền vững thì Làng nấm Bốn Mùa thấy rằng, nấm Rơm xứng đáng có mặt thường xuyên hơn trong thực đơn hằng ngày đấy. Hãy thử ngay vào bữa ăn tối nay của gia đình bạn nhé!