Trồng Nấm Rơm Năng Suất Cao, Phần 4: Trang Thiết Bị Sản Xuất Giống Nấm

Ở Phần 3 của loạt bài “Quy trình sản xuất giống nấm rơm đạt chuẩn”, chúng ta đã biết cách lựa chọn phương án xây dựng Phòng cấy giống và Nuôi sợi phù hợp. Vậy thì bên trong những căn phòng đó cần những thiết bị và những dụng cụ thao tác gì? Hãy cùng tìm hiểu nội dung trong Phần 4 này nhé!

Trong 1 phòng nhân giống nấm Rơm đạt chuẩn, cần chuẩn bị ba nhóm thiết bị và dụng cụ chính, đó là: thiết bị gia nhiệt, thiết bị tạo ẩm và dụng cụ sản xuất giống. Làng nấm Bốn Mùa sẽ trình bày chi tiết từng nhóm kèm theo thông số kỹ thuật cụ thể để bà con nắm rõ.

Tác giả: Hồng Văn Sâm - Chuyên gia Nấm ăn - Nấm dược liệu. Cố vấn nội dung tại Làng nấm Bốn Mùa".

Thiết Bị Gia Nhiệt

Có 3 thiết bị gia nhiệt quan trọng cần dùng trong quá trình sản xuất giống nấm Rơm đạt chuẩn, bao gồm: Tủ điều khiển nhiệt bằng điện, Tủ nuôi cấy sinh hóa và Thiết bị sưởi điện.

Tủ gia nhiệt dùng trong quá trình làm meo nấm Rơm.

1. Tủ điều nhiệt bằng điện

• Nguyên lý/ đặc điểm: Kết cấu đối lưu tự nhiên: không khí lạnh vào từ cửa thông gió ở phía dưới, được bộ gia nhiệt bằng điện làm nóng rồi đối lưu lên qua hai bên, vào buồng trong qua các lỗ nhỏ 2 bên thành tủ; nhiệt độ ổn định nhờ nắp điều chỉnh phía trên.
• Ưu điểm: Cấu tạo đơn giản.
• Nhược điểm/Lưu ý: Chỉ thích hợp mùa nhiệt độ thấp, không thích hợp mùa nóng.

2. Tủ nuôi cấy sinh hóa

• Nguyên lý/Đặc điểm: Điều chỉnh được cả nhiệt độ, độ ẩm và thông khí.
• Ưu điểm: Duy trì nhiệt độ ổn định và làm lạnh tốt, dùng được quanh năm.
• Nhược điểm/Lưu ý: --

3. Thiết bị sưởi điện

(Thiết bị sưởi điện có 3 phân loại, Bà con chọn 1 loại sưởi điện phù hợp với quy mô và ngân sách của mình nhất)

3.1. Sưởi điện kiểu phản xạ

• Nguyên lý/Đặc điểm: Thiết bị gồm các bộ phận: phần tử gia nhiệt, bộ điều khiển nhiệt độ, chóa phản xạ, vỏ ngoài và lưới bảo vệ.
• Ưu điểm: Ống thạch anh: bức xạ hồng ngoại, hiệu quả tốt, tuổi thọ dài.
• Nhược điểm/Lưu ý: Loại dây điện trở hở: không an toàn khi sử dụng. Loại ống thạch anh: nhiệt lượng quá tập trung vào 1 góc phòng (hoặc nhà trồng).

3.2. Sưởi điện kiểu thổi gió.

• Nguyên lý/Đặc điểm: Giống kiểu phản xạ, có thêm quạt gió.
• Ưu điểm: Nhiệt phân bố đồng đều hơn trong phòng.
• Nhược điểm/Lưu ý: –

3.3. Sưởi điện kiểu dầu

• Nguyên lý/Đặc điểm: Phần tử gia nhiệt lắp trong ống dẫn dầu của cánh tản nhiệt dạng lá sách, truyền nhiệt qua tuần hoàn dầu.
• Ưu điểm: Tỏa nhiệt đồng đều, không gây khô không khí, tuổi thọ cao.
• Nhược điểm/Lưu ý: – 

Thiết Bị Tạo Ẩm

Có 4 thiết bị tạo ẩm thường dùng trong quá trình sản xuất giống nấm Rơm chất lượng, bao gồm: Máy tạo ẩm ly tâm, Máy tạo ẩm điện cực, Máy tạo ẩm siêu âm và Hệ thống phun sương tự động.

Làng nấm Bốn Mùa sẽ tổng hợp đặc điểm của từng thiết bị ở bảng dưới để bà con có lựa chọn thiết bị phù hợp với quy mô và ngân sách của mình.

Thiết bị tạo ẩm trong sản xuất meo giống nấm Rơm.

1. Máy tạo ẩm ly tâm:

• Nguyên lý/Thông số: Sử dụng lực ly tâm tốc độ cao để hất nước thành sương mù, tăng độ ẩm.
• Ưu điểm: Dễ sử dụng, dễ điều khiển
• Nhược điểm: Hạt sương kích thước lớn, bán kính tạo ẩm nhỏ, ảnh hưởng đến nhiệt độ phòng.

2. Máy tạo ẩm điện cực

• Nguyên lý/Thông số: Thiết bị sử dụng 3 thanh thép không gỉ/đồng làm điện cực lắp trong bình  chứa nước chống ăn mòn; dòng điện ba pha qua nước làm nước nóng lên và tạo hơi nước.
• Ưu điểm: Cấu tạo đơn giản, dễ chế tạo, không làm hỏng bộ phận gia nhiệt khi cạn nước.
• Nhược điểm: Điện cực & bình chứa cần vệ sinh, tẩy cặn thường xuyên, nếu không điện trở tăng làm giảm công suất.

3. Máy tạo ẩm siêu âm

• Nguyên lý/Thông số: Mạch điện tử tạo ra dao động siêu âm tần số cao, biến nước thành dạng sương mù.
• Ưu điểm: Hạt sương rất nhỏ, hiệu suất tạo ẩm cao
• Nhược điểm: –

4. Hệ thống phun sương tự động

• Nguyên lý/Thông số: Đường ống chính + nhánh + béc tưới phun sương siêu nhỏ; khoảng cách lắp béc tưới là 2-3m.
• Ưu điểm: Dễ lắp đặt, sử dụng phù hợp quy mô lớn
• Nhược điểm: dễ tắc đầu phun. 

Vào mùa nhiệt độ cao, công tác quan trọng nhất là giúp nhà trồng nấm Rơm hạ nhiệt. Biện pháp tiết kiệm nhất là che phủ mái nhà bằng vật liệu che nắng để tạo môi trường râm mát, kết hợp phun sương trên mái hoặc bên trong nhà trồng (tốt nhất dùng nước giếng), thông thường có thể giảm được khoảng 3–5°C.

Dụng Cụ Cấy Giống Nấm Rơm Tự Chế

Các dụng cụ cấy chuyển giống dạng đơn giản chủ yếu do người sản xuất tự gia công chế tạo để tiết kiệm chi phí. Vật liệu thông dụng nhất để gia công là nan hoa xe đạp; nên ưu tiên dây thép không gỉ, que hàn hoặc dây hợp kim magie để chế tạo dụng cụ cấy.

Nếu có điều kiện, bà con nên mua các dụng cụ cấy giống nấm Rơm được sản xuất bài bản theo tiêu chuẩn kỹ thuật của các đơn vị sản xuất uy tín trên thị trường.

Ngoài ra, trong phòng cấy giống nấm Rơm còn dùng các dụng cụ và thiết bị như: dao mổ, dao phẫu thuật, đèn cồn, khay men vuông, đĩa petri, bình miệng rộng (đựng bông tẩm cồn), giá cắm kim cấy (bằng nút cao su), giá đỡ chai giống (để cố định chai giống, điều chỉnh hướng và độ cao tùy ý).

Chọn Loại Túi Nào Để Làm Giống Rơm?

Loại túi thường dùng để sản xuất giống nấm Rơm có kích thước dài 30cm × rộng 17cm, độ dày 0,04–0,05mm. Đường kính miệng túi phải phù hợp đầu ra máy đóng túi; màng không nên quá dày (tốn chi phí) nhưng cũng không được quá mỏng vì dễ rách và gây nhiễm tạp.

Các loại túi thường dùng trong sản xuất giống nấm Rơm.

Dưới đây là 6 tiêu chuẩn chất lượng để bà con lựa chọn chất liệu của túi đựng giống nấm Rơm:

1. Sản xuất từ nguyên liệu mới chất lượng cao, không dùng nhựa tái sinh.
2. Độ dày màng túi đồng đều, chiều rộng túi đồng nhất.
3. Không có lỗ kim hoặc lỗ thủng.
4. Bề mặt không lồi lõm.
5. Độ bền kéo tốt, không dễ rách.
6. Chịu được nhiệt cao: sau khi đóng nguyên liệu và khử trùng ở 100°C trong 14–16 giờ, túi không rách hoặc nóng chảy.

Dụng Cụ Thủy Tinh Làm Giống Nấm Rơm

Chủ yếu dùng để phân lập và sản xuất giống. Các dụng cụ thủy tình dùng cho quá trình sản xuất giống nấm Rơm được tổng hợp trong bảo sau:

Trồng Nấm Rơm: Câu Hỏi Thường Gặp

Có thể tự chế toàn bộ dụng cụ cấy giống nấm Rơm tại nhà không?

Có thể. Tất cả các dụng cụ cấy giống nấm Rơm, bà con có thể tự chế tại nhà mà không cần mua sẵn. Chỉ cần lưu ý chọn đúng vật liệu (thép không gỉ, que hàn, hoặc dây hợp kim magie) để tránh gỉ sét gây nhiễm tạp về sau.

Nên chọn túi PP hay HDPE để làm giống nấm Rơm?

Nên ưu tiên túi PP để sản xuất giống nấm Rơm nếu điều kiện cho phép vì có khả năng chịu nhiệt tốt hơn, sau khử trùng ôm sát môi trường nuôi cấy nên dễ quan sát sợi nấm phát triển, giúp phát hiện sớm dấu hiệu nhiễm tạp. Túi HDPE là lựa chọn thay thế hợp lý khi khử trùng bằng hơi nước áp suất thường, dù độ trong suốt và độ ôm sát kém hơn một chút.

Dùng nước máy có ảnh hưởng đến chất lượng giống nấm Rơm không?

Có thể ảnh hưởng nếu nguồn nước bà con sử dụng quá bẩn hoặc chứa nhiều tạp chất, làm tắc đầu béc phun và tăng nguy cơ nhiễm tạp cho môi trường nuôi cấy xung quanh. Bà con nên sử dụng nguồn nước sạch, đảm bảo xuyên suốt quá trình sản xuất giống và trồng nấm Rơm.

Để quá trình trồng nấm Rơm chất lượng, đạt năng suất, bà con nên tìm hiểu và đầu tư đúng từ đầu 4 yếu tố sau:

1. Thiết bị khử trùng khi làm giống nấm Rơm.
2. Cơ sở vật chất sản xuất giống nấm Rơm.
3. Thiết bị và dụng cụ sản xuất giống nấm Rơm.
4. Hóa chất dùng trong sản xuất giống nấm Rơm.

Và mắt xích cuối cùng quyết định cho thành công của “Quy trình sản xuất giống nấm Rơm đạt chuẩn” chính là: Cách lựa chọn và sử dụng hóa chất đúng loại, đúng liều lượng trong bài viết số 4.

Để tìm hiểu sâu hơn về kỹ thuật sản xuất và nuôi trồng nấm Rơm năng suất, chất lượng, bà con đừng ngần ngại liên hệ cho đội ngũ kỹ sư của Làng nấm Bốn Mùa để được kịp thời tư vấn và hỗ trợ nhé!