6 Cách Phân Loại Nấm Đông Trùng Hạ Thảo Bạn Đã Biết?
Thực tế, nấm Đông trùng hạ thảo trên thị trường hiện nay thường được phân ra 6 loại nhưng được chia làm 2 nhóm chính dựa trên những tiêu chí khoa học, cụ thể đó là: Nguyên lý sinh trưởng và Nguồn dinh dưỡng (cơ chất). Bạn đã biết cách phân biệt chúng chưa? Nếu chưa thì hãy cùng Làng nấm Bốn Mùa khám phá qua bài viết này nhé!
I. Phân loại nấm Đông trùng theo nguyên lý sinh trưởng
Trong giới Công nghệ sinh học, việc xác định môi trường sinh trưởng và khu vực quả thể nấm hình thành, phát triển là 2 yếu tố cơ bản để phân loại. Dựa vào nguyên lý này, chúng ta có thể chia nấm Đông trùng hạ thảo làm 2 loại chính:
1. Nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên
Là sự hình thành nên quả thể nấm Đông trùng hạ thảo nhờ sự kết hợp tự nhiên giữa loài nấm Ophiocordyceps sinensis trên cơ thể ấu trùng sâu non của loài bướm thuộc chi Thitarodes ngoài môi trường.

Nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên
Khi cơ thể ấu trùng sâu non bị nấm xâm nhập, bản thân nó sẽ trở thành nguồn cung cấp dinh dưỡng cho quá trình phát triển của nấm Đông trùng hạ thảo sau này.
Sau quá trình tích trữ dinh dưỡng vào mùa Đông, nấm Đông trùng hạ thảo bắt đầu mọc ra khỏi đầu ấu trùng sâu non, vươn lên khỏi mặt đất vào mùa Hè. Qúa trình phát triển này diễn ra hoàn toàn tự nhiên ở vùng núi cao Tây Tạng, Trung Quốc.
Tham khảo: Top 5 lý do không nên trồng nấm Đông trùng mùa Hè.
2. Nấm Đông trùng hạ thảo nuôi trồng
Áp dụng các thiết bị hiện đại cùng những nghiên cứu khoa học của công nghệ sinh học, nấm Đông trùng hạ thảo đã được nuôi trồng thành công trên quy mô công nghiệp.
Bằng việc mô phỏng lại các điều kiện sinh trưởng phù hợp của nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên như: ánh sáng, nhiệt độ và độ ẩm, nấm Đông trùng hạ thảo nuôi trồng không những phát triển tốt mà còn có giá trị dược tính rất cao.

Nấm Đông trùng hạ thảo nuôi trồng hữu cơ
Chủng giống nấm Đông trùng hạ thảo nuôi trồng phổ biến nhất hiện nay là Cordyceps militaris, có hàm lượng các hoạt chất quý như Cordycepin và Adenosine cao như nấm Đông trùng Tây Tạng (tự nhiên) nhưng giá thành phù hợp hơn nhiều lần.
Đọc thêm: Bí kíp tăng testosterone nam bằng nấm dược liệu an toàn.
II. Phân loại nấm Đông trùng theo nguồn dinh dưỡng
Cách phân loại này dựa theo nguồn cung cấp dinh dưỡng (hay còn gọi là cơ chất) để nấm Đông trùng hạ thảo sinh trưởng và phát triển. Cơ chất này chính là “thức ăn” quyết định nên hàm lượng và giá trị dược chất mà nấm có được. Dựa theo tiêu chí này, chúng ta có 4 loại nấm Đông trùng hạ thảo phổ biến sau:
2.1. Nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên
Như đã đề cập ở trên, nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên chỉ xuất hiện ở những vùng núi cao, điều kiện khí hậu khắc nghiệt như Tây Tạng, Trung Quốc. Chúng có các đặc điểm sau:
- Nguồn cung cấp dinh dưỡng (cơ chất): ấu trùng sâu non của loài bướm thuộc chi Thitarodes.
- Giá trị dinh dưỡng: được ví như thần dược vì hàm lượng dượng tính Cordycepin và Adenosine cao cùng nhiều các vitamin: Vitamin A, C B12, E… và khoáng chất khác như: Mn, AI, K, Na, Mg…
- Thực trạng: chỉ thu hoạch được 1 lần/năm và rất khan hiếm vì tình trạng khai thác quá mức do lợi nhuận cao.

Nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên, Tây Tạng dễ bị hàng giả.
2.2. Nấm Đông trùng hạ thảo nuôi trên cơ chất tổng hợp (sinh khối)
Nấm Đông trùng hạ thảo nuôi trồng trên cơ chất tổng hợp là việc sử dụng các nguyên liệu hữu cơ như: gạo huyết rồng, khoai tây, nước dừa, bổ sung thêm các axit amin và nhộng tằm xay nhuyễn…để cung cấp dinh dưỡng cho hệ sợi nấm phát triển.
Đây là phương pháp duy nhất có thể nuôi trồng nấm Đông trùng hạ thảo theo quy mô công nghiệp vì có thể thu hoạch nấm với sản lượng lớn, thời gian nuôi trồng nhanh, giá trị dinh dưỡng cao và phương pháp chăm sóc đơn giản.
Tham khảo: Bí kíp phân biệt các loại nấm Đông trùng hạ thảo.

Nấm Đông trùng nuôi trên cơ chất gạo lứt, nhộng tằm, khoai tây
Nấm Đông trùng hạ thảo sinh khối là dạng phổ biến và phù hợp với người tiêu dùng nhất hiện nay vì có giá trị dinh dưỡng cao và giá thành hợp lý nhất.
2.3. Nấm Đông trùng hạ thảo ký chủ nhộng
Nấm Đông trùng hạ thảo ký chủ nhộng là phương pháp cấy bào tử nấm trực tiếp vào cá thể nhộng tằm sau khi đã được xử lý. Lúc này, nhộng tằm chính là nguồn cung cấp dinh dưỡng cho nấm sinh trưởng và phát triển thành quả thể nấm Đông trùng hạ thảo.

Nấm Đông trùng hạ thảo ký chủ nhộng
Đây là phương pháp mô phỏng gần giống với quá trình hình thành nên nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên (Tây Tạng) vì thế có nhiều ưu điểm như:
- Hình dáng: gần giống với nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên (Tây Tạng) khi có 2 phần riêng biệt là phần Nhộng và phần quả thể nấm.
- Giá trị dinh dưỡng: Hàm lượng dược chất Adenosine, Cordycepin và giá trị dinh dưỡng cao hơn so với dạng nấm Đông trùng hạ thảo nuôi trồng trên cơ chất tổng hợp.
2.4. Nấm Đông trùng hạ thảo ký chủ tằm
Tương tự như nấm Đông trùng hạ thảo ký chủ nhộng thì nấm Đông trùng hạ thảo ký chủ tằm là phương pháp cấy bào tử nấm trực tiếp vào cá thể nhộng tằm (nhộng tằm dâu).
Bào tử nấm Đông trùng hạ thảo sẽ sử dụng các vitamin và khoáng chất có trong Nhộng tằm làm nguồn cung cấp dinh dưỡng để sinh trưởng, phát triển và hình thành nên quả thể nấm.

Nấm Đông trùng hạ thảo ký chủ tằm
Nấm Đông trùng hạ thảo ký chủ tằm là phân loại cao cấp nhất trong các loại nấm Đông trùng nuôi trồng vì có hình thái đẹp mắt, rất giống với nấm tự nhiên, sợi nấm to, chắc, chứa hàm lượng dưỡng chất và dược tính cực kỳ cao và gần tiệm cận với loại nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên nhất.
III. Tại sao phải phân loại nấm Đông trùng hạ thảo?
Hiểu và phân loại nấm Đông trùng hạ thảo không chỉ để xác định giá trị về mặt tài chính mà còn để biết sự khác nhau về hàm lượng dinh dưỡng và dược tính có trong mỗi loại nấm đó.
1. Sự khác biệt về hoạt chất Cordycepin và Adenosine
Khi nhắc tới nấm Đông trùng hạ thảo, điều đầu tiên mà các nhà khoa học nói tới chính là 2 hoạt chất cực kỳ quý giá: Cordycepin và Adenosine với khả năng ức chế tế bào ung thư, kháng viêm, tăng cường miễn dịch, tốt cho tim mạch và hệ thần kinh.
Tuy nhiên, hàm lượng dược tính của 2 hoạt chất này lại không đồng đều trong các loại nấm Đông trùng hạ thảo kể trên vì thế việc phân loại là cần thiết để chúng ta hiểu rõ hơn.
2. Vấn đề an toàn thực phẩm
Nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên Tây Tạng mặc dù rất tốt cho sức khỏe nhưng giá thành đắt đỏ nên thường bị làm giả hoặc đối mặt với nguy cơ nấm giả hoặc nấm nhiễm kim loại nặng từ đất và tẩm hóa chất bảo quản.
Trong khi đó, nấm Đông trùng hạ thảo nuôi trồng mặc dù có hàm lượng khoáng chất và dược tính không hề thua kém nhưng lại có giá thành rẻ hơn và đảm bảo được các tiêu chí về an toàn thực phẩm.

Sử dụng nấm Đông trùng có thương hiệu để an toàn sức khỏe
Việc hiểu rõ về cách phân loại nấm Đông trùng hạ thảo không chỉ giúp bạn hiểu được nguyên lý sinh trưởng mà còn biết được sự lựa chọn phù hợp của mỗi loại nấm đối với kinh tế và nhu cầu chăm sóc sức khỏe riêng của mỗi người.
Du là nấm Đông trùng hạ thảo tự nhiên Tây Tạng hay là nấm Đông trùng nuôi trồng, điều quan trọng là nguồn gốc cung cấp uy tín và đáp ứng đúng vấn đề của người tiêu dùng.
Hy vọng rằng qua bài viết này, Làng nấm Bốn Mùa đã giúp bạn có cách nhìn chuyên sâu, đúng và đủ về các phân loại nấm Đông trùng hạ thảo để có sự lựa chọn phù hợp nhất cho bản thân.
